Huyền Sử SƠN TINH, THUỶ TINH

Câu chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh phổ biến nhất là phiên bản Sách giáo khoa thì lại có một số chi tiết khác hẳn so với ghi chép trong những nguồn sách cổ như Việt điện u linh tập, Lĩnh Nam chích quái và Đại Việt Sử ký Toàn thư. Sự khác biệt này sẽ được thảo luận và phân tích ở một bài viết khác. Cùng đến với truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đã được viết lại dựa theo phiên bản trong sách Ngữ Văn lớp 6 tập 2, trang 10 của Nhà Xuất bản Giáo dục – Kết nối tri thức với cuộc sống.

Translated by Gemini

The most popular version of the Sơn Tinh and Thủy Tinh story, found in school textbooks, has several details that are quite different from those recorded in ancient texts such as Việt điện u linh tập, Lĩnh Nam chích quái, and Đại Việt Sử ký Toàn thư. These differences will be discussed and analyzed in another article. Now, let’s turn to the story of Sơn Tinh and Thủy Tinh, which has been rewritten based on the version in Volume 2, page 10 of the 6th-grade Vietnamese Language and Literature textbook, published by Giáo Dục Publishing House under the title “Connecting Knowledge with Life”.

SƠN THẦN & THUỶ THẦN

Hơn hai ngàn mấy trăm năm trước, đất Văn Lang được cai trị bởi Hùng Duệ Vương – vị vua thứ mười tám của tộc Việt cổ đại. Ngài có một mỵ nương xinh đẹp nết na tên là Ngọc Hoa. Nàng được vua cha yêu thương trân quý như báu vật. Ngài luôn muốn tìm cho nàng một người chồng thật xứng đôi vừa lứa.

THE MOUNTAIN GOD & THE OCEAN GOD

More than two thousand years ago, the land of Văn Lang was ruled by King Hùng Duệ Vương—the eighteenth king of the ancient Việt people. He had a beautiful and virtuous princess named Mỵ Nương Ngọc Hoa, whom her father cherished and treasured as a precious jewel. The king always wanted to find her a truly worthy husband.

Ngày nọ, có hai chàng trai tuấn tú cùng lúc đến cầu hôn. Một người là Sơn Tinh ngự ở núi Tản Viên có tài phép lạ thường: vẫy tay về phía đông cồn bãi nổi lên trùng điệp, vẫy tay về phía tây mọc lên hàng dãy núi đồi. Người còn lại ngự trị vùng nước thẳm, tài năng không kém cạnh: kéo mây gọi mưa, hô gió dậy sóng. Chàng được người đời gọi là Thủy Tinh.

One day, two handsome young men came to propose at the same time. One was Sơn Tinh, who lived on Tản Viên Mountain and possessed extraordinary magical abilities: with a wave of his hand to the east, vast mounds and sandbanks appeared, and with a wave to the west, entire ranges of hills and mountains rose up. The other was a ruler of the deep ocean, whose talents were no less remarkable: he could pull clouds and summon rain, and command the wind to stir up waves. The people called him Thủy Tinh.

Bên đây là Thần của đại ngàn, bên kia là Thần của biển khơi. Cả hai đều xứng đáng làm rể vua Hùng. Vì quá băn khoăn không biết chọn ai, vua đã cho vời các vị Lạc hầu, Lạc tướng đến để cùng bàn bạc.

One was the God of the great forest, the other the God of the vast sea. Both were worthy to be King Hùng’s son-in-law. Because he was so worried about whom to choose, the king summoned his royal advisors, the Lạc Hầu (Lac Mandarin) and Lạc Tướng (Lac Commander), to discuss the matter.

Xong, vua phán: “Hai ngài đều là Thần nhân xuất chúng rất vừa ý ta nhưng ta chỉ có mỗi một mỵ nương Ngọc Hoa, biết gả cho người nào? Thôi thì ta thách cưới bằng trăm ván cơm nếp kính cha trời, trăm nệp bánh chưng dâng mẹ đất, hai con voi chín ngà, một cặp gà chín cựa, một đôi ngựa chín hồng mao. Ta sẽ gả con gái ta cho người nào mang Sính lễ đến trước!

Finally, the king proclaimed, “Both of you are outstanding divine beings who please me greatly. But I have only one daughter, Mỵ Nương Ngọc Hoa, and I don’t know whom to give her to. Therefore, I will issue a marriage challenge. Bring one hundred trays of sticky rice to honor Father Sky, one hundred bundles of bánh chưng rice cakes to offer Mother Earth, two nine-tusked elephants, one pair of nine-spurred chickens, and a pair of horses with nine red manes. I will give my daughter to the one who brings the bridal gifts first!”

Hôm sau, khi tia nắng đầu tiên vừa chớm, Sơn Thần cùng đoàn tuỳ tùng đã đem lễ vật đến dâng lên vua và xin được rước nàng mỵ nương về núi.

The next morning, as the first ray of sunlight appeared, the Mountain God and his followers brought the offerings to the king and asked to take the princess back to the mountain.

Thủy Tinh đến sau, sân hận nổi lên, tức tốc đem quân đuổi theo hòng cướp lấy mỵ nương. Trong cơn thịnh nộ, Thần gọi dông tố, hô sấm sét rung chuyển đất trời, dâng lũ cuồn cuộn, kéo thuồng luồng thuỷ quái đuổi đánh Sơn Tinh. Nước ngập ruộng đồng, cuốn trôi nhà cửa, Thuỷ Thần ra sức nhấn chìm thành Phong Châu của vua Hùng dưới vạn con sóng dữ.

Thủy Tinh arrived later, and his overwhelming rage erupted. He immediately led his army in pursuit, determined to seize the princess. In his fury, the god summoned storms, commanded thunder and lightning to shake the earth and sky, raised surging floods, and dragged along monsters and sea serpents to chase and attack Sơn Tinh. The water flooded the fields and swept away homes, as the Ocean God exerted all his might to submerge King Hùng’s capital, Phong Châu, beneath a myriad of fierce waves.

Sơn Tinh bình tĩnh điều binh nghênh chiến. Thần phất tay khiến núi đồi mọc cao, đất đá nổi dậy, thành luỹ thông già vút lên tầng tầng lớp lớp chặn dòng lũ dữ. Thần dời non lấp bể, đắp đất bồi đê, cứu giúp nạn dân và muôn loài. Hai bên đánh nhau giằng co quyết liệt qua nhiều tháng trời, thương vong vô kể. Cuối cùng Thủy Tinh kiệt sức đành hậm hực rút quân về vùng biển sâu.

Sơn Tinh calmly organized his troops to meet the enemy. The God waved his hand, causing mountains and hills to rise higher, rocks and earth to surge up, and layers upon layers of ancient pine ramparts to shoot up, blocking the fierce floodwaters. He moved mountains and filled the seas, piled up earth to build dikes, saving the victims and all living creatures. The two sides fought fiercely back and forth for many months, with countless casualties. Finally, Thủy Tinh, utterly exhausted, sullenly withdrew his forces back to the deep sea.

Từ đó, hằng năm mỗi khi nhớ về thù xưa hận cũ, Thủy Tinh lại kéo bão tố, dâng lũ lụt lên đánh Sơn Tinh nhưng chưa một lần nào thắng cuộc và cướp được mỵ nương về từ tay Sơn Thần.

From that time on, every year, whenever he remembers his old grudge and hatred, Thủy Tinh once again summons storms and raises floods to attack Sơn Tinh. However, he has never once won the battle or managed to seize the princess from the Mountain God’s hands.

Dân gian tương truyền rằng: Trong suốt những ngày tháng của cuộc chiến khi đó, vua Hùng cùng Lạc Hầu, Lạc Tướng đã lãnh đạo mười lăm Bộ tộc, kêu gọi người dân đoàn kết đồng lòng nhanh chóng dời kho lương thực, vật nuôi lên những ngọn núi cao do Sơn Thần tạo ra. Quân binh và đinh tráng các làng đã phối hợp cùng nhau đắp bờ dựng đê ngăn chặn dòng nước, đồng thời ra sức tiêu diệt những thủy quái hung tợn đang săn đuổi đoàn người tị nạn.

Legend has it that throughout the days of that war, King Hùng, along with the Lạc Hầu (Lac Mandarin) and Lạc Tướng (Lac Commander), led the fifteen tribes, calling on the people to unite and quickly move their food stores and livestock to the high mountains created by the Mountain God. Soldiers and able-bodied villagers worked together to build embankments and dikes to block the surging water, while also fiercely fighting off the monstrous water beasts that were hunting the fleeing people.

Sau khi Sơn Tinh giành chiến thắng, hầu hết người dân đã trở về dựng lại thành Phong Châu. Số ít đã chọn ở lại trên các đỉnh núi, từ đó hình thành nên những nhóm dân tộc thiểu số được biết đến ngày nay./.

After Sơn Tinh’s victory, most of the people returned to rebuild the capital city of Phong Châu. A small number, however, chose to remain on the mountaintops, from which the ethnic minority groups known today were formed.

Hình ảnh sưu tầm các em bé người dân tộc miền núi – Collected images of ethnic minority children in the mountains.

Ý nghĩa của truyện:

Thủy Tinh là đại diện cho tự nhên: sức mạnh của mưa gió, bão lụt khủng khiếp hàng năm xảy ra ở lưu vực sông Hồng, gây phá hoại mùa màng và ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.
Sơn Tinh phản ánh sức mạnh vĩ đại của nhân dân ta: hàng ngàn năm nay kiên trì đắp đê chế ngự nạn lũ lụt ở lưu vực sông Hồng hàng năm; đồng thời nói lên ước mơ chiến thắng thiên tai của người xưa để bảo vệ cuộc sống và mùa màng.

Truyện Sơn Tinh Thủy Tinh giải thích hiện tượng lũ lụt và thể hiện sức mạnh, ước mong của người Việt cổ muốn chế ngự thiên tai. Đồng thời suy tôn ca ngợi công lao dựng nước của các vua Hùng.

Translated by Gemini

The Meaning of the Story

Thủy Tinh represents the terrible power of nature: the annual rain, storms, and floods that occurred in the Red River Delta, which destroyed crops and affected the lives of the people.
Sơn Tinh reflects the great power of the Vietnamese people: for thousands of years, they have persistently built dikes to control the annual floods in the Red River Delta. At the same time, the story expresses the ancient Vietnamese people’s dream of conquering natural disasters to protect their lives and crops.

The Sơn Tinh and Thủy Tinh story explains the phenomenon of floods and demonstrates the strength and desire of the ancient Vietnamese to conquer natural disasters. It also honors and praises the nation-building merits of the Hùng kings.