HÀNH TRÌNH HOÀN THIỆN CỦA CỜ ĐÔNG SƠN: TỪ HIỆN VẬT BẢO TÀNG ĐẾN HỆ SINH THÁI KHỞI – MỘC – DU

Sáng tạo một Board Game mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam chưa bao giờ là một hành trình dễ dàng. Để một tác phẩm từ trên bản vẽ có thể cầm nắm gọn gàng trên tay, Cờ Đông Sơn đã trải qua một quá trình đập đi xây lại đầy gian nan và không ít bài học xương máu. Bài viết này sẽ đưa bạn đi sâu vào hậu trường thiết kế, nhìn lại chặng đường từ những bản phác thảo lóng ngóng đầu tiên cho đến khi từng bước hoàn thiện hệ sinh thái 3 dòng sản phẩm: Khởi, Mộc và Du.

1. NGUỒN CẢM HỨNG BAN ĐẦU: LẮNG NGHE HIỆN VẬT BẢO TÀNG

Bất kỳ một tác phẩm thiết kế nào mang tham vọng truyền tải văn hóa cũng cần một “điểm neo” lịch sử vững chắc. Với CĐS, điểm neo ấy không đến từ trí tưởng tượng, mà bắt nguồn từ một hiện vật thực tế, vô cùng giản dị: Chiếc trống đồng cổ vật kích thước rất nhỏ đang được trưng bày tại Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh.

Khác với các bảo vật quốc gia mang kích thước khổng lồ, chiếc trống đồng nhỏ bé này gợi lên một ý tưởng thực tế cho đội ngũ sáng tạo: Thu nhỏ một biểu tượng văn minh để đặt vừa vào lòng bàn tay người chơi.

Từ ý tưởng đó, form dáng cốt lõi của các quân CĐS được định hình. Đội ngũ quyết định không sử dụng lối điêu khắc tượng 3D truyền thống (như cờ Vua) nhằm giữ tính biểu tượng và sự nguyên bản của vật liệu. Chúng tôi chọn các khối kỷ hà cơ bản:

Quân cờ chủ lực (Thần, Lạc, Sính Lễ): Được tạo hình như một khối trống đồng thu nhỏ, vững chãi và uy nghiêm.

Quân cờ tuyến đầu (Đinh, Bộ): Được thiết kế theo hình chóp cụt, với chiều cao bằng chính xác 1/2 quân cờ lớn, tạo ra một sự phân cấp quân hàm rõ rệt bằng thị giác.

Việc vát phẳng bề mặt trên của các quân cờ mở ra một không gian 2D để in khắc các họa tiết, mở đường cho những bước thử nghiệm đồ họa tiếp theo.

2. GIAI ĐOẠN THỬ NGHIỆM (2024): BÀI HỌC ĐẮT GIÁ TỪ SỰ “SẦN SÙI”

Có một sự thật khắc nghiệt trong ngành thiết kế công nghiệp: Khoảng cách từ một bản vẽ đẹp trên màn hình đến một sản phẩm cầm trên tay là cả một chuỗi rào cản kỹ thuật. Phiên bản thử nghiệm đầu tiên của CĐS ra mắt vào năm 2024 là minh chứng rõ ràng nhất cho sự thiếu kinh nghiệm của đội ngũ thời kỳ đầu.

Nhìn lại những hình ảnh của bản thử nghiệm, chúng tôi nhận ra rất nhiều điểm “sần sùi” và bất hợp lý trong thiết kế UI/UX cũng như khâu sản xuất:

Tham lam chi tiết: Chúng tôi từng có suy nghĩ rằng càng nhiều họa tiết thì càng mang đậm tính văn hóa. Việc cố gắng đưa quá nhiều hoa văn phức tạp lên một diện tích mặt cắt quá nhỏ đã phản tác dụng. Kết quả là khi đưa vào máy khắc laser hoặc in ấn, các đường nét bị cháy, dính chùm vào nhau. Quy trình sản xuất hàng loạt gặp vô vàn khó khăn, tỷ lệ lỗi cực kỳ cao.

Hình khối thô ráp: Việc xử lý góc cạnh gỗ chưa được tinh chỉnh khiến người chơi có cảm giác chưa thực sự thoải mái khi cầm nắm, trải nghiệm di chuyển quân cờ trên bàn chưa mượt mà.

Màu sắc thiếu sự tương phản: Trong các trò chơi chiến thuật, việc phân biệt “Địch – Ta” nhanh chóng là yếu tố then chốt. Tuy nhiên, bản 2024 sử dụng các tone màu quá chìm, khiến phe Sơn và phe Thủy đôi khi bị lẫn vào nhau dưới ánh sáng phòng, gây khó khăn cho người chơi trong việc bao quát thế trận.

Sự chưa hoàn thiện này là một bước đệm cần thiết. Nó buộc Cờ Đông Sơn phải chậm lại, bớt đi sự phô trương, lắng nghe người chơi nhiều hơn và đập đi xây lại toàn bộ tư duy thiết kế để tối ưu hóa tính thực dụng.

3. “ANH HAI” KHỞI (2025): NỖ LỰC CHỈN CHU TỪNG ĐƯỜNG NÉT

Rút kinh nghiệm sâu sắc từ bản nháp, CĐS đã nỗ lực cải tiến và cho ra đời phiên bản KHỞI – được định vị là bản Sưu Tầm, đại diện cho sự khởi đầu mới mẻ và tâm huyết nhất của đội ngũ.

Sự tinh giản cần thiết: Hệ thống hoa văn được tinh gọn lại, loại bỏ các chi tiết thừa gây nhiễu thị giác. Từng nét vẽ được tính toán độ dày chuẩn xác để máy móc có thể in khắc rõ nét nhất. Các hoa văn trên quân cờ được điều chỉnh để đồng bộ với họa tiết lớn trên bàn cờ 81 ô, tạo nên một tổng thể liền mạch, dễ nhìn hơn.

Bảng màu êm dịu: Giải quyết bài toán phân biệt hai bên, bản Khởi sử dụng cốt gỗ được phủ lớp màu cẩn thận. Phe Sơn khoác lên mình màu Xanh Rêu Sáng (đại diện cho đại ngàn), còn phe Thủy mang sắc Xám Nhạt (đại diện cho biển bạc). Trên nền màu thanh nhã đó, các họa tiết màu Đen nổi lên rõ ràng, giúp người chơi dễ dàng nhận diện.

Sự trân trọng: “Anh Hai” Khởi được sản xuất với số lượng giới hạn – 990 bộ. Đây là một nỗ lực nhỏ của chúng tôi nhằm gửi gắm sự tri ân đến những người chơi đã theo dõi, góp ý và ủng hộ dự án từ những ngày đầu còn nhiều bỡ ngỡ.

4. “CHỊ BA” MỘC: LỰA CHỌN MỘC MẠC CHO TÍNH THỰC CHIẾN

Một Board Game bản chất vẫn là để mọi người cùng nhau chơi và tương tác. Từ nhu cầu muốn có một bộ cờ tối giản, bền bỉ để mang ra quán cà phê hay câu lạc bộ, phiên bản MỘC đã được ra mắt.

Nếu Khởi là sự trau chuốt về chi tiết hoa văn, thì Mộc là sự tôn trọng chất liệu nguyên bản. Đội ngũ thiết kế quyết định lược bỏ hoa văn xung quanh quân cờ.

Vẻ đẹp của sự tự nhiên: Thay vì in hoa văn, bản Mộc giữ trọn vẹn đường vân gỗ tự nhiên. Điều này làm cho mỗi quân cờ mang một nét mộc mạc, gần gũi.

Tối ưu tính ứng dụng: Việc lược bỏ các công đoạn in dán hoa văn giúp bản Mộc giảm thiểu chi phí sản xuất, mang lại một mức giá dễ tiếp cận hơn. Kích thước hộp cũng được thu gọn lại, tiết kiệm không gian để người chơi dễ dàng mang theo bên mình. Với 4500 bộ được sản xuất, bản Mộc mong muốn trở thành người bạn đồng hành thiết thực của cộng đồng yêu cờ.

5. “BÉ ÚT” DU (2026): CHUYẾN ĐI MANG CỜ ĐÔNG SƠN ĐẾN MỌI NHÀ

Trăn trở lớn nhất của chúng tôi là làm sao để bất kỳ ai, từ các em học sinh đến người lớn tuổi, đều có thể dễ dàng tiếp cận và học chơi. Đáp lại trăn trở đó, phiên bản DU (Bản Trải Nghiệm) đã chính thức được ra mắt.

Chất liệu nhẹ nhàng: Vượt ra khỏi đồ gỗ, “Bé Út” Du sử dụng chất liệu giấy cứng. Sự thay đổi này giúp sản phẩm trở nên cực kỳ nhẹ, tối ưu cho việc vận chuyển và đưa mức giá về mức rất “hạt dẻ”.

Thiết kế hướng đến người dùng: Rào cản lớn nhất của các loại cờ mới là ghi nhớ luật đi. Phiên bản Du đã giải quyết nỗi lo này bằng một thiết kế tận tâm: Dưới mặt đáy của mỗi quân cờ đều được in sẵn tên gọi và một bản tóm tắt nước đi. Bất cứ khi nào quên luật, người chơi chỉ cần lật nhẹ quân cờ lên là có ngay chỉ dẫn.

Bản Du (“Chu du”) mang theo hy vọng bé nhỏ của chúng tôi: Lan tỏa CĐS đến các trường học, các sự kiện cộng đồng, giúp mọi người có thêm một công cụ giải trí lành mạnh mang đậm tinh thần Việt.

LỜI KẾT

Từ một khối gỗ sần sùi mang đầy khiếm khuyết trong phòng thử nghiệm, CĐS đã từng bước học hỏi, lắng nghe và hoàn thiện để xây dựng nên một hệ sinh thái sản phẩm: Khởi (Sưu Tầm) – Mộc (Thực Chiến) – Du (Đại Chúng).

Mỗi phiên bản là một nỗ lực đáp ứng những nhu cầu khác nhau, nhưng tất cả đều xuất phát từ tấm lòng trân trọng văn hóa dân tộc. Hành trình này chắc chắn vẫn còn dài và nhiều thiếu sót, nhưng CĐS luôn hy vọng sẽ tiếp tục nhận được sự bao dung và đồng hành của cộng đồng để trò chơi ngày một hoàn thiện hơn

Tiếp nối đam mê: Địa điểm chơi và lịch sinh hoạt CĐS hàng tuần

Để chuẩn bị thêm, rèn luyện những thế cờ hay hơn nữa, cọ xát thêm nhiều đối thủ mới và nắm bắt sớm những thông tin sự kiện tiếp theo của CĐS. Hãy theo dõi fanpage để cập nhật sớm nhé Fanpage Cờ Đông Sơn.

Dưới đây là những trạm dừng chân tiếp theo để bạn có thể tham gia luyện tập và sinh hoạt Cờ Đông Sơn hàng tuần:

• 📍 Địa điểm 1: Thư viện Khoa học Tổng Hợp TPHCM

  • Địa chỉ: 69 Lý Tự Trọng, Phường Bến Thành, TPHCM 

  • Thời gian: Sáng Thứ 7

  • Giờ sinh hoạt: 9:00 – 11:30

• 📍 Địa điểm 2: CLB Lam Sơn

  • Địa chỉ: 242 Trần Bình Trọng, Phường Chợ Quán (Quận 5 cũ), TP.HCM.

  • Thời gian: Sáng Chủ Nhật hằng tuần.

  • Giờ sinh hoạt: 9:30 – 12:00

• 📍 Địa điểm 3: CLB Phú Nhuận 

  • Địa chỉ: 9/4 Đặng Văn Ngữ, Phường Phú Nhuận, TP.HCM.

  • Thời gian:

    • Thứ 3 – Thứ 6: 18:00 – 20:30

    • Thứ 7 & Chủ Nhật: 14:30 – 20:30

• 📍 Địa điểm 4: Đường Sách TP. Thủ Đức – Nhà Sách Thái Hà

  • Địa chỉ: 99 Hồ Thị Tư, Phường Tăng Nhơn Phú, TP.HCM.

  • Thời gian:

    • Tất cả các ngày: 07:00 – 22:00

BẤM VÀO ĐÂY ĐỂ XEM HÌNH ẢNH GIẢI ĐẤU CỜ ĐÔNG SƠN LẦN 2 – CÚP HÙNG VƯƠNG 2026 

XEM THÊM CÁC BÀI VIẾT LUẬT CHƠI CỜ ĐÔNG SƠN Ở ĐÂY NHÉ!